Ekki missa af þessu!!

Framsóknarflokkurinn og Viðskiptaháskólinn á Bifröst standa sameiginlega að málþingi um Jónas Jónsson frá á Bifröst nk. sunnudag 1. maí. Þann dag eru einmitt 120 ár liðin frá fæðingu hans. Jónas var einn af áhrifamestu og umdeildustu stjórnmálamönnum landsins á sinni tíð og átti stóran hlut í stofnun bæði Framsóknarflokksins og Samvinnuskólans sem nú heitir Viðskiptaháskólinn á Bifröst.

Með málþinginu er ætlunin að ræða áhrif Jónasar annars vegar á skólamálin og hinsvegar á stjórnmálin og heiðra minningu hans í leiðinni.

Hér að neðan er dagskrá málþingsins:

Er þetta umdeildasti Íslendingur 20. aldar?

Arfur Jónasar – Málþing um Jónas Jónsson frá Hriflu í tilefni af því að 120 ár eru liðin frá fæðingu hans.

Kl. 13-16 sunnudaginn 1. maí á Bifröst.

Dagskrá þingsins:

Stjórnmálamaðurinn Jónas:

Erindi: Guðjón Friðriksson, sagnfræðingur
Viðbrögð: Halldór Ásgrímsson, forsætisráðherra og Ívar Jónsson, prófessor á Bifröst.

Skólamaðurinn Jónas:

Erindi: Helgi Skúli Kjartansson, prófessor við KHÍ.
Viðbrögð: Ása Björk Stefánsdóttir, meistaranemi við KHÍ og Jónas Guðmundsson, fyrrv. rektor á Bifröst.

Fundarstjóri: Siv Friðleifsdóttir, alþingismaður.

Málþingsslit og samantekt: Gerður Steinþórsdóttir, íslenskufræðingur.

Léttar veitingar að málþingi loknu

Allir velkomnir, ókeypis aðgangur.

Q-hlutfallið? ─ „Þá var hlegið að mér“.

Í framhaldi af hugleiðingunum sem koma fram í blogginu mínu frá því í gær, gat ég ekki annað en hlegið er ég rakst á þessa frétt á mbl.is í morgun:

„Kennitalan Q-hlutfall, sem skýrt var frá í Viðskiptablaði Morgunblaðsins í gær, er séríslenskt fyrirbæri sem þarf að útrýma ef við ætlum að starfa í alþjóðasamfélagi,“ segir Vilhjálmur Bjarnason, aðjúnkt í fjármálum við viðskipta- og hagfræðideild Háskóla Íslands.

Vilhjálmur segir að Q-hlutfallið þekkist hvergi í kennslubókum erlendis. Samkvæmt skilgreiningu á því sé í raun um að ræða kennitölu sem kallist „market to book ratio,“ þ.e. hlutfall markaðsverðs og bókfærðs verðs.

„Það sem kallað er Tobin's q í erlendum kennslubókum er aðeins annað og þá er það hlutfall endurstofnverðs og markaðsverðs eigna.“ Hann segir íslensku útgáfuna af Q-hlutfallinu hafa orðið til upp úr 1990. „Þegar ég fór í nám til Ameríku árið 1995 og fór að velta þessu upp, þá var hlegið að mér og ég spurður um hvað ég væri að tala. Og ef við ætlum okkur að starfa í alþjóðasamfélagi þá megum við ekki láta hlæja að okkur þegar við förum að tala um Q-hlutfall,“ segir Vilhjálmur, og hnýtir við að hann hafi tekið það að sér að koma þessu hugtaki út á Íslandi, því það sé einfaldlega ekki til.“

Þarna er einn af okkar mikilhæfustu álitsgjöfum í íslensku viðskiptalífi, Vilhjálmur Bjarnason, að segja okkur að Q-hlutfall og Q-Tobins séu ekki eitt og hið sama. Það vekur því athygli að á vísindavefnum sé þetta spyrt saman með eftirfarandi rökum:

„Q-hlutfall eða Q-Tobins er notað í fjármálum og hagfræði til að tákna hlutfallið á milli annars vegar markaðsvirðis fyrirtækja og hins vegar kostnaðar við að endurnýja öll framleiðslutæki þess. Ef markaðsvirði fyrirtækis er meira en það fé sem þyrfti til að byggja fyrirtækið upp með því að kaupa öll framleiðslutæki sem það notar þá er þetta hlutfall hærra en 1, annars minna en 1. Sé hlutfallið hærra en 1 þá virðast einhver verðmæti liggja í öðru en framleiðslutækjunum, til dæmis viðskiptavild eða hæfni stjórnenda og annarra starfsmanna.

Hlutfallið er stundum notað við ákvörðun um fjárfestingu. Sé það hærra en 1 þá virðast líkur til þess að markaðsvirði fyrirtækis vaxi ef það fjárfestir til að auka umsvif sín. Ef hlutfallið er lægra en 1 þá eru hins vegar líkur á því að skynsamlegt sé að festa ekki meira fé í rekstrinum og jafnvel að hætta rekstrinum og selja framleiðslutækin.

q-hlutfallið er einnig talsvert notað í þjóðhagfræði. Hlutfallið var fyrst sett fram af William Brainard og James Tobin, sem báðir voru við Yale-háskóla í Bandaríkjunum, árið 1968. Tobin bætti síðan um betur með annarri grein um efnið ári síðar og er hlutfallið kennt við hann. Á ensku er talað um Tobin's q. James Tobin (1918-2002) var einn fremsti hagfræðingur 20. aldar og fékk Nóbelsverðlaunin í hagfræði árið 1981.“

Í greininni sem Vilhjálmur bendir á er sagt að Q-hlutfall sé hlutfall markaðsvirðis og bókfærðs eigin fjár. Það sjá allir að „bókfært eigið fé“ og „kostnaður við að endurnýja öll framleiðslutæki“ er ekki það sama. Ennfremur segir í greininni: „Vaxtarfyrirtæki eru almennt með há Q hlutföll og ávöxtun því yfirleitt slök. Hérlendis veittu fyrirtæki með lág Q hlutföll betri ávöxtun á tímabilinu en munurinn var ekki nægur með tilliti til kerfisbundinnar áhættu“

Það vekur því furðu að í skrifum Má Wolfgang Mixa, frá því í gær, skuli það talið slæmt að einhver verðmæti liggi í öðru en framleiðslutækjunum, til dæmis viðskiptavild eða hæfni stjórnenda og annarra starfsmanna, ERGO: „ávöxtun [er] því yfirleitt slök“.

Svona vitleysa veldur mér auðvitað streitu, framundan eru svefnlausar nætur og klárlega hræðsla við að fara af landi brott. Þetta getur ekki hangið svona í lausu lofti.

Enn meiri vitleysa er að þessi annars ágæti Mixa skuli hafa skrifað grein í Morgunblaðið 16. október 1997 þar sem hann segir: „ Annað hlutfall sem vert er að athuga er Q hlutfallið, sem er hlutfallið milli markaðsverðmætis og bókfærðs eigin fjár. Þegar það er lágt er verð fyrirtækja lágt og þveröfugt þegar hlutfallið er hátt.“

Svo við förum nú aftur yfir þetta. Samkvæmt skrifum Mixa síðustu 8 ár þá eru „vaxtarfyrirtæki“ almennt með há Q hlutföll og ávöxtun því yfirleitt slök en verð þeirra hátt og því eru „vaxtarfyrirtæki“ með lá Q hlutföll, með góða ávöxtun en verð þeirra lágt.

Ef við lítum aftur á skilgreininguna á vísindavefnum þá segir: „Ef markaðsvirði fyrirtækis er meira en það fé sem þyrfti til að byggja fyrirtækið upp með því að kaupa öll framleiðslutæki sem það notar þá er þetta hlutfall hærra en 1, annars minna en 1. Sé hlutfallið hærra en 1 þá virðast einhver verðmæti liggja í öðru en framleiðslutækjunum, til dæmis viðskiptavild eða hæfni stjórnenda og annarra starfsmanna.“

Þessu séríslenska fyrirbæri þarf auðvitað að útrýma, við verðum að geta talað sama „Q-tungumál“ og sérfræðingarnir úti í hinum stóra heimi.

Að gera félagskerfið að fjáhættuspili?

Hér að neðan er með mjög hressilegum hætti gagnrýnt að Bush ætli að stokka upp í félagskerfinu þeirra fyrir Westan.


Something Is Missing In Social Security
DebateBy Christopher M. Trebilcock, 03.20.05

With all the talk in the news, on Capitol Hill and in coffee shops and diners across the country about President Bush’s plan to privatize social security for millions of workers, it seems that most pundits and politicians are ignoring a rather obvious issue, that after some common sense analysis, demonstrates why the Bush Savings Plan is not an adequate substitute to Social Security:

Has anyone asked Alan Greenspan and the other economic “geniuses” in Washington to measure the long-term impact on the stock market of infusing millions of dollars into the market by millions of workers under the age of 55 with little or no knowledge of the company that they are about to stake their financial future on, let alone enough time in their lives to make an even educated guess about which stock may be a good investment?

President Bush and many Republicans on Capitol Hill will tell you that this infusion of dollars is a good thing; that it will drive the entire market up, spur more investment, which will create more jobs and everyone will benefit. Sounds great, right?

Think of that the next time you are in line at McDonald’s having your order taken by a seventeen year-old pimple faced kid who is investing part of his earnings in the market. Multiple this kid by a few million more just like him across the country and try to figure out how these millions of dollars are going to affect your portfolio. These are the same kids we think will be devastated for the rest of their lives by seeing Janet Jackson’s naked breast for 1 second during halftime of the Super Bowl. Yet, we expect them to have the ability to make wise investment decisions that will impact their ability to retire in 40 or 50 years?

Now I am not saying that 16 or 17 year-olds are not capable of making sound investment decisions, but let’s be real - these kids are the same people who make decisions about what shoes to buy because their favorite athlete wears them or they stop wearing them because the popular kids made fun of them at school. If the Bush Savings Plan goes through, remember you heard it here first – hang onto your Nike, Sega, and whatever companies are hot in the eyes of people aged 16 to 25, because the stock price is rising.

Don’t like the pimple faced kid example? Think about all the great examples of future investors that show up everyday on Jerry Springer. I don’t know about you, but if you recently found out that your mom is really a man and in love with your little sister, I’m thinking you have bigger issues to deal with than determining whether General Motors will have a better price earnings ratio in the 4th quarter or what the long-term impact on the price of crude oil will have on shipping costs for Federal Express. Yet, under the Bush Savings Plan, these are the same people who will be gambling – and that is what the stock market is, a gamble – their financial future on stocks through their “personal accounts.”

That is not to say that people are not smart enough to invest their own money. I must confess that I am one of the more “educated” investors who did research, checked with my broker and promptly lost over $6,000 on Global Crossing.

What I am saying though, is that someone smarter than me needs to determine what impact these types of investments may have on the long-term strength of the stock market. How is this infusion of millions of dollars going to affect everyone’s current 401(k) or other investment plan that is dependent on the health and stability of the stock market? Let’s figure that out before we jump off the cliff and gamble our future on the Bush Savings Plan.

While we’re at it, let’s take some time to think about the future consequences on our society of the millions of people under the age of 55 who make bad investment decisions and reach age 62 with no money in their personal account, or who like me, stake their financial future on a company like Global Crossing. If they lose their money in the stock market and we no longer have Social Security, what happens to them? The way I see it, there are two possibilities and neither one is very appealing.

Either they keep working until the day they die or they join the legions of the homeless or near homeless.

Think about that the next time you are stuck in check out line in Wal-Mart where one of our more “senior” workers is struggling to find the bar code on a bag a chips or cannot figure out how to cancel out an item she mistakenly scanned twice. My mom struggles with getting her VCR programmed or retrieving her voice mails from her cell phone. If she didn’t have Social Security right now, there is a good chance she could be that check out lady at Wal-Mart. I love my mom, but quickly adapting to ever-changing technology is not her strong suit and I am now going to be late to a meeting because she is trying remember where the override key is.

Now, I am not saying that once you hit 62 you should retire and just wait to die. Our senior population is a valuable part of our work force and provides tremendous services as a whole. But just because they can work if their private investments do not pan out as President Bush is hoping, doesn’t mean we need to totally dismantle Social Security.

Social Security is just that – security. Social Security is there to provide all working Americans security that you can retire at age 62 and know that you will have enough income to pay for housing and buy some food. If you want more than that, work hard, save and gamble it in the stock market or some other investment opportunity, just like President Bush and other Republicans on Capital Hill want you to do.

Finally, my proposal for President Bush is this: if you are so certain that the Bush Savings Plan is such a great idea you should do what is the most American thing to do – create a reality TV show.

Think about it. You can ask some of your corporate donors to give 12 men and women under the age of 30 $10,000 each. They are free to invest it in the stock market for 6 months. At the end of 6 months, they will have to quit their jobs, and attempt to live their lives in the same manner for the next year. If everyone makes it through without losing their house, family, or having to declare bankruptcy, I say we rush the Bush Savings Plan through Congress. If not, let’s take some time to figure out how to make the current system financially sound.

Alþjóðaklósettráðstefnan haldin í Taílandi.

Samkvæmt fréttaskeytum AP ætla Taílendingar að auka hreinlæti á almenningsklósettum í landinu svo þau standist alþjóðlegar kröfur þar sem þeir munu halda heimsklósettráðstefnuna á næsta ári, að því er embættismaður í taílenska heilbrigðisráðuneytinu sagði í dag.

„Klósett eru mjög mikilvæg fyrir ímynd landsins og hvernig það er í augum þeirra sem heimsækja það,“ sagði Somyos Chareonsak, embættismaður í heilbrigðisráðuneytinu.

Ráðstefnan verður í maí 2006. Þar verður m.a. rætt um hönnun klósetta og nýja tækni, hreinlæti og orku- og vatnssparnað.

Fyrsta ráðstefnan af þessu tagi sem Alþjóðaklósettstofnunin stendur fyrir, var haldin árið 2001 í Singpore. Önnur var haldin í Kína í fyrra.

Gott mál að ræða hönnun, hreinlæti, orku- og vatnssparnað, en hvað með menninguna, lestur heimsbókmennta á klósettinu, væri ekki lag að við Íslendingar tækju okkur til og héldum ráðstefnu er lýtur að þeim þætti málsins. Mikilvægið er augljóst.

Reglur um tölvuleiki — þær eru ENGAR.

Samstarfshópurinn Náum áttum hélt fræðslufund um tengsl tölvuleikja og ofbeldis í vikunni. Þar hélt m.a. Rakel Guðmundsdóttir, móðir úr Hafnarfirði, tölu um upplifun foreldris er verslunin BT hafði selt þrettán ára syni hennar tölvuleik sem ekki sé ætlaður börnum að átján ára aldri.

Sonur hennar hafði keypt nýja útgáfu af leiknum Grand Theft Auto fyrir fé sem hann fékk í afmælisgjöf. Í framhaldinu leitaði hún til Neytendasamtakanna, umboðsmanns barna og hafði samband við menntamálaráðuneytið þar sem hún hugðist kæra verslunina til lögreglu en hafi þá komist að raun um að engar reglur giltu um tölvuleiki.

Viðbrögð framkvæmdastjóri BT voru að verslunin setji sér sínar eigin reglur. Hún gangi út að vilji börnin kaupa leiki sem erlendis séu bannaðir sé hringt í foreldra og viðskiptin borin undir þá. Þessi regla hafi gengið upp þar til þeir fengu reiða foreldra í verslanirnar sem vildu leyfa kaupin. En þessi ágætis regla BT var brotin í umrætt sinn.

Leikurinn Grand Theft Auto skera sig úr öðrum ofbeldisleikjum þar sem leikmenn tilheyri glæpagengjum og er hrósað fyrir barsmíðar og dráp meðal annars á börnum og konum. Leikurinn hefur mjög raunverulega ásýnd og er vafasamur. Með nýrri útgáfu leiksins er fullyrt að ofbeldið hafi magnast.

Þann 27. nóvember s.l. segir Þórhildur Líndal, umboðsmaður barna, margítrekaðar beiðnir til menntamálaráðuneytisins um að reglur séu settar um tölvuleiki ekki hafa borið árangur. Hún segir jafnframt að það virðist sem pólitískan vilja skorti.

Í grein eftir Guðmund Magnússon í Fréttablaðinu undir heitinu „Börn og ofbeldisleikir“ segir: „Vestur í Bandaríkjunum hefur það valdið nokkru uppnámi að á markaðinn er kominn tölvuleikur sem býður upp á þá "afþreyingu" að endurtaka morðið á John F. Kennedy, forseta landsins, í nóvember 1963. Framleiðendur leiksins virðast hissa á aðfinnslunum sem uppátækið hefur sætt; finnst þetta saklaus skemmtun sem að auki getur þjálfað viðbragðsflýti og skerpt rökhugsun þátttakenda. Sennilega kannast þeir ekki við hugtakið siðferði nema þá sem einhvers konar samheiti yfir forsjárhyggju og afturhaldssemi. Það má þó hrósa Bandaríkjamönnum fyrir að stjórnvöld þar í landi gera sér grein fyrir því að tölvuleikir sem byggjast á ofbeldi, klámi og virðingarleysi fyrir helstu siðferðislegu gildum samfélagsins hafa slæm áhrif á börn og unglinga. Lög þar í landi banna sölu slíkra leikja til þeirra sem ekki hafa náð átján ára aldri.

Afstaða Alþingis til þessa máls er annars umhugsunarverð. Þingmenn úr öllum flokkum hafa fimm sinnum á undanförnum árum flutt tillögu til þingsályktunar um aðgerðir til að draga úr ofbeldisdýrkun og framboði ofbeldisefnis, meðal annars í formi tölvuleikja. Tillagan hefur aldrei fengið afgreiðslu. Enginn neitar því að erfitt er að semja lög og reglur um þetta í nútímaþjóðfélagi. En úr því að stórþjóðir eins og Bandaríkjamenn hafa fundið leiðir til að reyna að takmarka þann skaða sem börn og unglingar verða fyrir af völdum ofbeldisfullra tölvuleikja er okkur Íslendingum engin vorkunn að gera slíkt hið sama.

Á endanum er það, eins og alltaf í dæmum af þessu tagi, afstaða og hugarfar okkar sjálfra sem máli skiptir. Uppeldi barna og unglinga er á ábyrgð foreldra og annarra forráðamanna. Það efni sem verslanir afhenda börnum og unglingum yfir búðarborð er á ábyrgð starfsmanna og eigenda viðkomandi verslana. Ef þessir aðilar gera skyldu sína er óþarfi að setja opinberan regluramma um tölvuleiki. En meðan svo er ekki þurfa stjórnvöld að taka á málum. Boð og bönn eru óhjákvæmileg þegar börn og unglingar eiga í hlut. Enn mikilvægara er þó að færa umræður um þessi efni inn í skóla landsins og á annan þann vettvang þar sem hægt er að koma boðskap til unga fólksins til skila með áhrifaríkum hætti.“

Á heimasíðu umboðsmanns barna má m.a. lesa afskipti hans af málum er varða tölvuleiki. En árið 2001 er óskað upplýsinga hjá menntamálaráðuneytinu hvort og þá hvenær standi til að settar verði reglur til verndar börnum og unglingum um skoðun gagnvirkra tölvuleikja. Árið 2003 hvetur umboðsmaður menntamálaráðherra til að setja reglur um skoðun tölvuleikja. Svör berast um að ráðherra vilji bíða fram yfir alþingiskosningar vorið 2003 með að taka slíka ákvörðun. Ekkert gerist í framhaldinu.

Mér er spurn hvert ætlum við að stefna í þessum málum? Er þetta vita vonlaus barátta eða er hægt að bregðast við líkt og Bandaríkjamenn hafa gert?

Það þyrfti að minna ágætan menntamálaráðherra á að það sé árið 2005 NÚNA.

Dómgreindarskortur blaðamanns.

Ég innilega sammála þeim viðhorfum sem koma fram í eftirfarandi frétt í FRÉTTABLAÐINU í dag:

„Mér finnst þessi vinnubrögð blaðamannsins ekki verjandi,“ segir Margrét Gauja Magnúsdóttir kennari um tilraun Reynis Traustasonar blaðamanns til að flytja kókaín til landsins. Reynir segir þetta tengt vinnu sinni að bók og mynd um líf dópsmyglara. Reynir komst í gegnum tollinn á Leifsstöð með tæpt gramm af kókaíni en gaf sig fram við tollverði og afhenti þeim efnið.
„Mér finnst að það eigi að dæma hann fyrir fíkniefnainnflutning eins og alla aðra sem reyna þetta,“ segir Margrét Gauja. „Tilgangurinn helgar ekki meðalið þegar maður er vísvitandi farinn að brjóta lög. Mér finnst ekki skipta miklu máli þótt hann hafi gefið sig fram við tollverði. Það á ekki að láta menn komast upp með það að brjóta lögin á þennan hátt.“ Reynir segir að hann hafi verið að reyna að upplifa sömu tilfinningu og maðurinn sem hann er að skrifa um. Margréti finnst það ekki sannfærandi málsvörn. „Ég hef litla trú á því að „stjörnublaðamaður“ sem hefur það gott á Íslandi geti sett sig í sömu spor og dæmigert burðardýr; það liggur miklu meira að baki en þetta.“ Margrét finnst líka að siðanefnd Blaðamanna Íslands eigi að fjalla um málið og ávíta Reyni fyrir uppátækið.

Reynir Traustason sýnir einbeittan brotavilja í þessu máli, með kaupum á fíkniefnum erlendis, flytur þau heim til Íslands og leynir af ásetningi lögregluyfirvöldum hér heima hvað hann sé með í farangri sínum. Svona gera menn ekki.

Nú reynir á sjálfhverfa fjölmiðla hér heima hvort að þetta mál þagni eða fram fari opinn og nauðsynleg umræða um þessa dauðans alvöru, sem fíkniefni eru. Og mun siðanefnd blaðamanna gera eitthvað í málinu?

Staðbundnir fjölmiðlar.

Birkir J. Jónsson, alþingsmaður, flutti ágæta ræðu um mikilvægi staðbundna fjölmiðla í ræðu á Alþingi, 22. mars s.l. er hann sagði:

Hæstv. forseti. Hér er hreyft við mjög þörfu máli og ég vil þakka hv. frummælanda, hv. þm. Dagnýju Jónsdóttur, fyrir að flytja hér ágætt mál. Hér er um mjög mikilvægt mál að ræða eins og hv. þingmaður kom inn á í máli sínu. Við vitum að hlutverk staðbundinna fjölmiðla skiptir oftar en ekki mjög miklu máli fyrir viðkomandi byggðarlög, í hverslags mynd sem sú starfsemi er, hvort sem um er að ræða útvarpsrekstur, sjónvarpsrekstur eða dagblöð.

Í þessari tillögu til þingsályktunar er lagt til að hæstv. menntamálaráðherra verði falið að skipa nefnd sem eigi að athuga sérstaklega stöðu þessara fjölmiðla og rekstrarumhverfi þeirra og skila skýrslu í framhaldi af því. Jafnframt á nefndin að koma með tillögur um beinar eða óbeinar aðgerðir sem ríkisstjórn og Alþingi gætu gripið til í því skyni að efla rekstargrundvöll þeirra fjölmiðla.

Hæstv. forseti. Ég vil segja að mér finnst mjög brýnt að stjórnvöld komi með beinum aðgerðum að rekstri þessara fjölmiðla með því að styrkja starfsemina og vil færa rök fyrir því hér. Ef við tökum hina staðbundnu fjölmiðla sem dæmi, einkum ritmiðlana, hafa þeir fjölmiðlar gríðarlegt hlutverk. Þeir efla sjálfsmynd íbúa viðkomandi byggðarlaga og byggðarlaganna í heild sinni og varpa oftar en ekki skýru ljósi á þau mál sem hæst ber á góma í viðkomandi byggðarlagi. Þannig efla fjölmiðlarnir samfélagsvitund fólksins, fólkið gerir sér betur grein fyrir því umhverfi sem það býr við og þeim málum sem brenna hvað helst á viðkomandi byggðarlagi. Við könnumst margir hv. þingmenn við það, sérstaklega þingmenn af landsbyggðinni, að þeir fjölmiðlar veita okkur aðhald í störfum okkar með því að benda á mál sem þarfnast úrbóta. Ég get nefnt sem dæmi í því samhengi að fréttablöð eins og Vikudagur eða Skarpur hafa verið mjög dugleg að benda okkur á mál sem við getum ýtt áfram m.a. í þingsölum Alþingis og veitir ekki af, enda höfum við hv. þm. Dagný Jónsdóttir reynt að sinna þeim fjölmiðlum sérstaklega vel.

Hæstv. forseti. Hinir staðbundnu fjölmiðlar búa oftar en ekki við mjög lítinn markað, lítinn auglýsingamarkað og tiltölulega fáa áskrifendur. Há póstburðargjöld lögðust sérstaklega á héraðsfréttablöðin fyrir tveimur eða þremur árum og urðu mjög íþyngjandi í rekstri þeirra fjölmiðla. Það hefur verið mjög erfitt fyrir þá fjölmiðla að hafa rekstur sinn réttum megin við núllið og það er náttúrlega mikið áhyggjuefni ef há póstburðargjöld og annað í rekstrarumhverfi hinna staðbundnu fjölmiðla leiðir til þess að þeir verða að hætta starfsemi sinni. Það mun bitna mjög hart á viðkomandi byggðarlögum og alveg ljóst að innri strúktúr viðkomandi byggðarlags mundi veikjast verulega við slíkt.

Hæstv. forseti. Ég talaði um það áðan að mér fyndist vert að stjórnvöld kæmu með beinum aðgerðum að því að styrkja rekstrargrundvöll þeirra staðbundnu fjölmiðla sem ég hef á undan rekið. Við höfum fyrirmyndina í þeim efnum. Við verjum nú 2.500 millj. kr. til að halda utan um Ríkisútvarp í landinu, Ríkisútvarp sem reyndar rekur svæðisstöðvar líka, þannig að fyrirmyndirnar eru fyrir hendi. Ég held að ekki þyrfti svo háa fjármuni til að styðja við starfsemi þeirra fjölmiðla sem hér um ræðir.

Ég vil gera það að sérstöku umræðuefni að mér finnst að Byggðastofnun hefði átt að vera búin að móta sér stefnu um þessa fjölmiðla fyrir löngu vegna þess að hér er um gríðarlegt byggðamál að ræða. Ég held að ég hafi ágætar heimildir fyrir því að forsvarsmenn Byggðastofnunar séu búnir að átta sig á því. Hér er um mjög mikilvægt mál að ræða og Byggðastofnun á að hafa fjármuni og ætti að vera búin að móta stefnu um að styðja við rekstur þessara fjölmiðla.

Hæstv. forseti. Síðastliðið vor fórum við í gegnum mikla fjölmiðlaumræðu og hér ætlaði allt að fara af hjörunum við að ræða um framtíð íslenskrar fjölmiðlunar. Því miður bar ekki mikið á því í þeirri umræðu að rætt væri um hlutverk og framtíð staðbundinnar fjölmiðlunar. Mig minnir að einn hv. þingmaður hafi nefnt staðbundna fjölmiðla á nafn í ræðu og það var hv. þm. Dagný Jónsdóttir og fyrir það ber að sjálfsögðu að þakka. Þetta er mjög mikilvægt mál og í raun og veru er undarlegt að í þeirri miklu umræðu sem fór hér fram sólarhringum saman skyldi ekkert vera minnst á þessa mikilvægu starfsemi. Hér er um mikið hagsmunamál að ræða fyrir landsbyggðina, hefur mjög mikil áhrif á viðkomandi byggðarlög þar sem þessir miðlar eru starfræktir og ég vil minna á að það er ekki einungis í þágu íbúa á viðkomandi svæðum heldur er stærstur hluti áskrifenda að þessum fjölmiðlum oftar en ekki brottfluttir einstaklingar sem hafa flutt úr sveitarfélagi sínu annaðhvort til náms eða varanlega en vilja fylgjast með framvindu mála í heimabyggð sinni.

Hæstv. forseti. Ég held að við ættum að reyna að þrýsta á hv. menntamálanefnd að drífa í því að afgreiða málið frá sér og senda það til umsagnar þannig að við getum afgreitt það sem þingsályktun frá Alþingi í haust. Ég fagna yfirlýsingu formanns fjárlaganefndar áðan þar sem hann tók vel í það að tekið verði tillit til umhverfis hinna staðbundnu fjölmiðla við fjárlagagerðina í haust. Það er mikilvægt að við skoðum það mjög gaumgæfilega og ég held að það sé pólitískur vilji fyrir því á Alþingi að við hugum nánar að starfsemi þessara fjölmiðla.

En sjaldan er það svo að hörðustu samflokksmenn geti verið sammála um nokkurn hlut, sbr. andsvar Hjálmars Árnasonar við ræðu Birkis:

Virðulegur forseti. Ég get tekið undir flest af því sem hv. þm. Birkir Jón Jónsson nefndi í ræðu sinni, sérstaklega það að héraðsfréttablöðin gegna verulega miklu hlutverki á landsbyggðinni, ekki síst í ljósi þess að þau flytja upplýsingar til íbúa þar og auka þar með og styrkja sjálfsmynd þessara svæða.

Hv. þingmaður hreyfði því að hann teldi vel koma til greina að ríkið legði fram fjármuni til þess að styrkja rekstur slíkra fjölmiðla. Hann nafngreindi einungis tvo slíka fjölmiðla sem, ef ég skildi hv. þingmann rétt, eru gefnir út við Eyjafjörð. Á hv. þingmaður við að ríkisstyrkur sé takmarkaður við Norðurland þegar hann talar um þetta á almennum nótum og hvernig vill hv. þingmaður þá gera upp á milli fjölmiðla á sömu svæðum, þ.e. ef fleiri en einn héraðsfjölmiðill er gefinn út í sama héraði á þá að gera upp á milli þeirra eða eiga allir að fá slíka styrki?

Birkir svarar andsvari:

Hæstv. forseti. Að sjálfsögðu fór ég almennt í þetta mál. Við eigum að koma mjög almennt að staðbundnum fjölmiðlum að mínu mati, en hv. þingmaður tók eftir því í ræðu minni að ég tók tvö dæmi, annars vegar Skarp sem er gefinn út á Húsavík og hins vegar Vikudag á Akureyri. Þar var ég einungis að taka tvö glæsileg dæmi um slíkan rekstur og hvaða áhrif slíkir fjölmiðlar geta haft á nánasta umhverfi sitt og eflt sitt byggðarlag. Að sjálfsögðu munum við fara í það að styrkja öflugustu héraðsfréttamiðla landsins. Ég tel að það sé hlutverk þeirrar nefndar, sem við höfum lagt fram þingsályktunartillögu um að menntamálaráðherra skipi, að móta hvernig og hvaða fjölmiðlar verði styrktir, en að sjálfsögðu verður það gert á almennum nótum. Þótt það væri náttúrlega ágætt að styrkja sérstaklega staðbundna fjölmiðla í Þingeyjarsýslum og Eyjafjarðarsýslu þá held ég að það gangi ekki heilt yfir séð og ég verð ekki stuðningsmaður þess að við förum í svo sértækar aðgerðir. (Gripið fram í.) Hugsanlega var hv. þm. Hjálmar Árnason að gefa það í skyn að hann væri reiðubúinn að styrkja sérstaklega þessa tvo fjölmiðla en ég mun ekki styðja hann í þeim málflutningi. Ég vil að farið verði í almennar umræður. Og af því að hv. þm. Ögmundur Jónasson kallaði hér fram í þá sagði ég áðan um Ríkisútvarpið að fyrst við getum styrkt ríkisútvarp í landinu um 2.500 millj. kr. á ársgrundvelli, hljóta stjórnvöld að geta styrkt starfsemi þessara staðbundnu fjölmiðla með sama hætti en náttúrlega ekki í eins miklum mæli.

Jafnframt varð Magnús Stefánsson að skjóta niður fullyrðingar í ræðu Birkis í andsvari:

Herra forseti. Hv. þm. Birkir Jón Jónsson er oft og tíðum mjög hvatvís maður í umræðunni og er það út af fyrir sig gott mál. Hann vitnaði til þess að ég hefði gefið einhver fyrirheit um það í ræðu minni að staðbundnir fjölmiðlar fengju framlög á fjárlögum til að styrkja rekstur þeirra. Ég bið hv. þingmann að hlusta betur næst vegna þess að ég sagði að það kæmi auðvitað til greina að slíkt gæti gerst en ég er hins vegar mjög varkár í að gefa yfirlýsingar um ríkisútgjöld og í þessu máli gildir hið sama. Ég bið því hv. þingmann að oftúlka ekki orð mín en auðvitað skil ég hug hans því að hann vill auðvitað að grundvöllur þessara fjölmiðla verði styrkur og það er ágætt mál. Hv. þingmaður á sæti í fjárlaganefnd ásamt mér þannig að þetta er viðkvæmt mál í þeirri flóru sem þar er til umfjöllunar. Ég vildi bara sérstaklega koma hér og leiðrétta hv. þingmann.

Birkir svarar andsvari Magnúsar:

Hæstv. forseti. Það er ekki á hverjum degi sem maður lendir í því að fá andsvör frá tveimur félögum sínum úr eigin þingflokki en það er staðreyndin í dag rétt fyrir páska. Ég taldi að hv. þingmaður hefði haft uppi góð orð um þessa starfsemi og þessa staðbundnu fjölmiðla. Vitaskuld munum við, ég og hv. þm. Magnús Stefánsson, taka umræðu í haust um framtíð þessara miðla samhliða fjárlagagerð án þess að nokkru hafi verið lofað hér af hv. formanni fjárlaganefndar þingsins. Að sjálfsögðu skiptir miklu máli, sérstaklega í þessari umræðu, að formaður fjárlaganefndar þingsins hafi góðan hug til þessarar þingsályktunartillögu, enda er hann einn af flutningsmönnum hennar, og ég tek fram að flutningsmenn að tillögunni eru þingmenn úr öllum þingflokkum sem sæti eiga á Alþingi. Því vonast ég til þess ásamt hv. þingmanni að þingsályktunartillagan eigi greiða leið í gegnum þingið.

Það er auðvitað skítlegt að fá andsvör rétt fyrir páska.

Tímarit á læknabiðstofum smitvaldar?

Læknar við læknadeild Oslóarháskóla hafa rannsakað hvort tímarit, sem liggja frammi á biðstofum lækna og heilbrigðisstofnana kunni að vera smitvaldar. Niðurstaðan var sú, að engin ástæða sé til að fjarlægja tímarit af biðstofunum.

Skýrst er frá niðurstöðum norsku rannsóknarinnar í blaði breskra heimilislækna. Höfundur greinarinnar segir frá því að tekin hafi verið 15 tímarit á 11 biðstofum lækna og tekin bakteríustrok af forsíðunum. Tekin voru þau tímarit sem lágu efst í bunkanum á hverri stofu en aldur þeirra var frá tveimur upp í níu mánuði.

Það kom engum á óvart að bakteríur fundust á öllum forsíðunum. Hins vegar fundust ekki nema tvö tilvik um sjúkdómsvaldandi bakteríur. Hugsanlegt sé að bakteríurnar hafi ekki lifað af tímann sem leið frá því strokin voru tekin þar til þau voru rannsökuð (6-12 klukkustundir). Það segir höfundur að geti bent til þess að forsíður tímarita bjóði ekki upp á þau lífsskilyrði sem slíkar bakteríur þurfa.

Höfundurinn dregur þá ályktun af rannsókn sinni að engin ástæða sé til að fjarlægja tímarit af biðstofum lækna.

Hins vegar bendir hann á þann annmarka á rannsókninni að hún hafi eingöngu beinst að bakteríum. ─ Eftir sé að kanna hvort á tímaritunum kunni að þrífast sjúkdómsvaldandi veirur.

(Heimild: mbl.is)

Deildó um helgina.

Mun taka þátt í deildarkeppninni í skák um helgina. Er að vísu í liði í 4. deild og mun flakka á milli 2. og 3. borðs eftir hentugleika. Það er því engin Íslandsmeistaratitill í hyllingum hjá mér, heldur er þetta spurning um að vera með!!

Nú er um að gera að dusta rykið af Tarrasch-, Petrov's-vörninni og einhverju heimabruggi til viðbótar, tefla hvasst og máta andstæðinginn, eða þá svíða í endatafli.

Allir áhugamenn um skák hvattir til að líta við í Menntaskólanum í Hamrahlíð.

Hvíldardagur á Sveitasetrinu.

Af einhverjum ástæðum fékk undirritaður frí í vinnunni í gær. Ástæður þessa eru líklega margvíslegar, kannski helst sú að vinnuframlagið síðustu daga hefur verið óhóflegt, svo að ég tali hreint út.

Var því lagt yfir Hellisheiði og ekki lynt látum fyrir en komið var að Sveitasetrinu. Hann var heldur kaldur í gær, en gott var það, að komst út úr skarkala bæjarins og njóta þagnarinnar og kyrrðar.

Hlakka mikið til vorsins, þá verður enn skemmtilegra að fara austur og njóta þessa alls.

Herferð Og Vodafone er tortryggileg.

Athygli hefur vakið sérlega tortryggileg herferð Og Vodafone á síðum dagblaðanna undanfarið. Er helst að skilja á þessum áróðri að Og Vodafone ætli sér að fá allt fyrir ekki neitt. Það er sérlega eftirtektarvert að sjá Baug í þessum auglýsingum höfða til landsbyggðarfólks. Fram hefur komið að Og Vodafone eru ekki á móti því að einkavæða Landssíma Íslands, hafa jafnvel talið þarft að flýta því ferli. En Og Vodafone eru á því að skilja eigi svokallað grunnnet frá við sölu símans og selja það sérstaklega. Hvaða hagsmunir liggja þar að baki? Er ekki nauðsynlegt að tryggja frjálsa samkeppni í fjarskiptum á Íslandi?

Fjarskiptafyrirtæki hafa víðast hvar í Evrópu verið seld úr ríkiseigu. Í því ferli hafa grunnnet hvergi verið aðskilin af þeirri ástæðu að hvergi var sú leið talin heppileg eða skynsamleg, hvorki fyrir fjarskiptamarkaðinn né neytendur. Gert er ráð fyrir samkeppni í rekstri grunnneta á EES-svæðinu, en auk grunnnets Símans reka Orkuveita Reykjavíkur, Og Vodafone og Fjarski svæðisbundin grunnnet. Ríkisrekið grunnnet væri því í beinni samkeppni við aðra rekstraraðila og engan veginn hægt að tryggja viðskipti annarra rekstraraðila við slíkt net. Sem dæmi má nefna að 365-ljósvakamiðlar hafa sagt upp samningi við Skjá 1 um dreifingu á svokölluðu örbylgjudreifikerfi. Þar hljóta markaðs- og rekstrarleg sjónarmið að búa að baki. Því er spurningin hvort að Póst- og fjarskiptastofnun eigi að grípa hér inn í og meta hvort að um málefnalegar forsendur sé að baki þessari ákvörðun 365-ljósvakamiðla?

Halldór Ásgrímsson, forsætisráðherra, sagði í ræða á Viðskiptaþingi fyrir stuttu: „Markmið íslenskra stjórnvalda með sölu á hlut sínum í Símanum eru skýr: að auka samkeppni á fjarskiptamarkaði enn frekar og bæta þannig hag neytenda. Til að þessi markmið megi nást er virkt eftirlit algert skilyrði. Þurfi að styrkja það frekar til að eyða tortryggni gagnvart markaðsráðandi aðila sem starfrækir grunnnet, þá tel ég rétt að skoða það sérstaklega.“ Rekstraraðili gunnnets þarf að standa undir fjárfestingum vegna tæknilegrar uppbyggingar til að koma til móts við hraða vöruþróun og auknar kröfur neytenda. Agi markaðarins hefur þau áhrif á þjónustufyrirtæki, sem á allt undir neytandanum, að þau eru betur til þess fallinn að byggja upp en rekstraraðili í eigu hins opinbera.

Farsímaþjónusta t.d. flokkast ekki undir alþjónustu og stjórnvöld geta því ekki lagt kvaðir á Símann um uppbyggingu þess. Því hefur Halldór Ásgrímsson sagt að ríkið ætli að nota um 800 milljónir af þeim peningum sem fást við sölu Landssímans til að byggja upp GSM-farsímakerfið við þjóðvegi landsins.

„Ætli þeir geri það nokkurn tímann hjá Og Vodafone“?

Þorrablót í Hvalfirði og ánægjulegasti dagur ársins.

Það var sérlega ánægilegt að sitja í góðra manna hópi í gær á Hótel Glym í Hvalfirði. Maturinn frábær, skemmtiatriðin góð, áttu einstaka þátttakendur þar tvímælalaust leiksigra lífsins. Held ég hafi rétt eftir sumum að söngferill taki við af þingmannsferli, ekki spurning, salurinn var með þeim og fólkið úti örugglega tilbúið að kjósa þá.

Dagurinn í dag er auðvitað flottasti dagur ársins, þakka fyrir margar góðar kveðjur og rósir!! Tvímælalaust ánægjulegasti dagur ársins.

Verðbólgan; efri mörkin rofin.

Hagstofan birti í morgun vísitölu neysluverðs fyrir febrúar. Mældist hún 239,7 stig og hækkaði um 0,2% frá fyrri mánuði. Tólf mánaða verðbólga mælist nú 4,5% og hefur því rofið efri mörk verðbólgumarkmið Seðlabanka Íslands. Seðlabankinn þarf því að gera ríkisstjórninni opinberlega grein fyrir ástæðum þess að efri mörkin voru rofin og leiðum til úrbóta.

Hvað gera bændur nú?

Saltkjöt og baunir.

Því er ekki logið upp á okkur Íslendinga að matarhefðir og meðferð matvæla eru hluti af okkar arfleifð og lífsstíl. Við hertum, kæstum, reyktum og súrsuðum okkar fisk eða kjöt til matar yfir vetrarmánuðina, þegar óhægt var um venjulegt ferskmeti.

Þessa dagana höldum við í heiðri allri þessa þjóðlegu menningu með miklu áti og velgjörðum, svo er það auðvitað BÓNUS, á allt saman, að fá sprengidag inn í þorra.

Gaman af þessu.

Líffæragjöf.

Mér var send í gær ályktun frá Sambandi ungra framsóknarmanna, þar sem segir:

„Skorað er á Jón Kristjánsson, heilbrigðisráðherra, að skoða í samstarfi við aðra ráðherra sem málið heyrir undir, hvort ekki sé hægt að útbúa upplýst samþykki landsmanna fyrir líffæragjöf. Í þessu sambandi mætti t.d. líta til þeirrar framkvæmdar sem tíðkast í nokkrum fylkjum Bandaríkjanna en þar er tekið fram á ökuskírteini viðkomandi hvort líffæragjöf er samþykkt.“

Það er þarft að ungt fólk myndi sér skoðun á þessu máli.

Það var ánægjulegt að lesa í FRÉTTABLAÐINU um bata ungrar konu, Írisar Arnlaugsdóttur, en hún var 16 ára þegar hún fór að finna fyrir versnandi sjón, sem við rannsóknir reyndist vera af völdum augnsjúkdóms sem er arfgengur og landlægur hér.

Tíu árum síðar var skipt um hornhimnu í öðru auga hennar. Þá var sjónin komin niður fyrir 20%. Í dag stundar hún háskólanám, er algjör lestrarhestur og sér „meira að segja í lit,“ eins og hún orðar það.

Á öðrum stað er fjallað um mikinn skort á gjafaaugum hér á landi, svo hægt sé að framkvæma nauðsynlegar hornhimnuaðgerðir á ungu fólki sem þjáist af ættgengum sjúkdómi sem leiðir til blindu. Sem hugsanlega skýringu er nefnt að það geti að hluta til stafað af því að á líffæragjafakortum, sem Landlæknisembættið gefur út og fólk getur gefið ýmsa líkamshluta að sér látnu, er ekki getið um augu.

Af þessu má sjá að hér þarf úrbóta við.